استاد فرامرز پایور، پدر سنتور ایران

تقدیم به خانواده بزرگ سنتورنوازان و دوستداران موسیقی ملی ایران... این وبلاگ به بررسی آثار،سبک، شخصیت و کلیه ابعاد زندگی هنری استاد پایور اختصاص یافته. دوستان عزیز، برداشت و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است...لطفا به حریم یکدیگر احترام بگذاریم

فرم پیش درآمد از زبان استاد پایور
ساعت ٢:٤۸ ‎ق.ظ روز جمعه ٢۸ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: پیش درآمد ، خاندان فراهانی ، درویش خان ، رکن الدین مختاری

دوستان عزیز، توجه شما را به توضیحاتی از استاد پایور در خصوص « فرم پیش درآمد و سیر تاریخی آن » جلب می کنم: 

برای مطالعه پیش درآمد بهتر است قبلا درباره دستگاه های موسیقی ملی و طرز نواختن آنها کمی صحبت شود.

موسیقی امروز ما، از دوره آقا علی اکبر فراهانی _ نوازنده تار _ باقی مانده است که توسط آقا غلامحسین (برادر آقا علی اکبر) به دو پسر علی اکبر به نام های میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله، آموخته شده و در حقیقت آنچه از موسیقی ملی امروزه در دست ما است، بداهه نوازی این دو استاد می باشد که به نام ردیف موسیقی نامیده می شود. مضافا به این که میرزا حسینقلی قطعاتی از خود ساختته و در ضمن اجرای ردیف، آنها را نیز می نواخت ( از قبیل خوارزمی و غیره ). ولی میرزا عبدالله جز مطالب اصیل ردیف، چیز دیگری نمی نواخت و از این جهت مطالب او را ردیف اصیل ایرانی دانسته و به اصطلاح موسیقی دانان ایرانی، کتاب موسیقی ما، ردیف میرزا عبدالله است. البته این مطلب به طور کامل می تواند مبحث مفصل و جالب توجهی باشد،‌ ولی در اینجا از بحث ما خارج است.

در قدیم موسیقی دانان دارای جلسات و اجتماعات بخصوصی برای خود بودند و کمتر برای همه کس ساز می زدند. زیرا معتقد بودند که تا کسی از فن نوازندگی اطلاع نداشته باشد، مفهوم واقعی آن را درک نکرده و از آن به اندازه کافی درک لذت نمی کند، در نتیجه ارزش ساز استاد به خوبی واضح نمی شود... ‌


 
سخنی در وصف استاد
ساعت ۱۱:۳۳ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۳ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

استاد ابوالحسن صبا در تأیید استاد پایور:

« وجود او در این مملکت مغتنم و در آتیه از اشخاصی است که مانع زوال و از بین رفتن موسیقی ماست.»

ابوالحسن صبا، دستخط (14/2/1336)

فرامرز پایور،ابوالحسن صبا،صادقی


 
بیان استاد محمد اسماعیلی از استاد پایور
ساعت ۱٢:٤٢ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٢ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

محمد اسماعیلی: افتخارم پنجاه سال ضرب گرفتن کنار فرامرز پایور است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران، محمد اسماعیلی به مناسبت انتشار کتاب « معارف پایور» گفت: فرامرز پایور مرد بزرگ موسیقی ایران بود و من هرگز به یاد نمی‌آورم هیچ یک از بزرگان موسیقی ایران به پیشنهاد همکاری او جواب منفی داده باشند.

این استاد تنبک‌نوازی در ادامه افزود: من در سفرهای بسیاری در هر 5 قاره دنیا همراه او بوده ام و از نزدیک و البته در موقعیت های مختلف رفتار و منش و سلوک او را درک کرده ام و گواهی می دهم آنچه خانم ارفع اطرایی در کتاب « معارف پایور » درباره استاد پایور آورده عین حقیقت است. وی همچنین تصریح کرد: در سفرهایی که برای اجرای برنامه در خارج از ایران همراه او بودم می دیدم پیش از هر چیز به وضعیت آسایش و محل استقرار و تغذیه اعضای گروه از جوان‌ترین تا مسن‌ترین فرد گروه توجه می‌کند و بعد به کارهای خودش می‌رسد. در واقع مجموعه‌ای از ویژگی های اخلاقی و فنی بود که از پایور هنرمندی بزرگ ساخته بود.

استاد محمد اسماعیلی، استاد فرامرز پایور

محمد اسماعیلی با اشاره به خاطره ای از سفر به تفلیس گفت: من به همراه فرامرز پایور و یکی دیگر از دوستان درتفلیس با هم در یک اتاق اقامت کرده بودیم. نظم و انضباط پایور به قدری زیاد بود که یک روز آن دوست عزیز من را به کناری کشید و پرسید: تو در این همه سال چطور توانسته‌ای با چنین فردی با این همه توجه عجیب‌اش به نظم همکاری داشته باشی؟

این استاد تنبک نوازی ادامه داد: فرامرز پایور تاثیر فراوانی در بخش‌های مختلف موسیقی ایرانی گذاشته و مردی بزرگ در موسیقی ایرانی محسوب می‌شود و مهمترین افتخار دوران فعالیت هنری من نیز این بوده که به مدت 50 سال با استاد فرامرز پایور همکاری کرده‌ام و ضرب گرفته‌ام.

برگرفته از وبلاگ خبرهای موسیقی ایرانی


 
اجرای تصویری از استاد پایور
ساعت ۳:۱۱ ‎ق.ظ روز شنبه ۸ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: پرند ، چهارمضراب دشتی فرامرز پایور ، نوازندگی فرامرز پایور ، ویدئو از فرامرز پایور و محمود فرهمند

دوستان عزیز، اینک بخشی از همنوازی (تصویری) استاد فرامرز پایور و استاد محمود فرهمند در مایه دشتی را تقدیم شما می کنم. این اجرای زیبا در سال 1373 در جهاد دانشگاهی سمنان بوده و شاهکار زیبایی است از آخرین اجراهای تصویری بازمانده از استاد. این ویدئو قبلا در سایت ناشکیبا قرار گرفته و البته حیف است که در وبلاگ تخصصی استاد پایور موجود نباشد. از این رو، مجددا آن را برای دانلود قرار می دهم.

دانلود دونوازی استاد پایور و استاد فرهمند در دشتی

اجرا: سال 1373، جهاد دانشگاهی سمنان

مدت ویدئو: حدود 10 دقیقه

مایه: آواز دشتی

قطعات اجرایی عبارتند از: پرند، چهارمضراب شلال دشتی، چهارمضراب دشتی

توضیحات: اجرا با قطعه زیبای پرند (مقدمه دشتی) آغاز می شود. نت این قطعه در کتاب قطعات موسیقی مجلسی استاد به چاپ رسیده. سپس در ادامه، چهارمضراب شلال دشتی را می شنویم که این اثر نیز قبلا در کاست پراکنده و سی دی در زیر باران، توسط استاد پایور و استاد اسماعیلی اجرا شده است. در پایان این چهار مضراب، استاد پایور با پاساژی زیبا، زمینه را برای تکنوازی تمبک و چهارمضراب بعدی که از سرعت و تکاپوی بیشتر برخوردار است، مهیا می سازند. چهار مضراب دشتی نیز در کتاب سی قطعه چهارمضراب به چاپ رسیده و اجرای بسیار زیبیای صوتی آن با ضرب شادروان استاد حسین تهرانی در سی دی زرد ملیجه و سی دی شهرناز موجود است. 

تحلیل: اگر دقت کنید، می بینید که اجرای آثار، عینا شبیه نت نبوده و استاد به اقتضای ذوق و مهارت ستودنی شان، همراه با تغییراتی زیبا که مناسب اجرای روی صحنه است، آنها را اجرا نموده اند و این ظرایف اجرایی می تواند راهنما و الگوی خوبی برای دوستانی باشد که قبلا این آثار را تمیز و دقیق مانند نت فراگرفته اند و اکنون می خواهند با خلاقیت و پختگی بیشتری آنها را اجرا کنند.

نکته دیگر، شگرد بسیار استادانه ایشان در اتصال قطعات ضربی با متر ها و تمپو های مختلف است. در اجراهای ایشان، بسیار شاهد روند اتصال ضربی های مختلف با مترهای مختلف از کند به تند هستیم که آگاهانه و مناسب طبع شنونده است؛ به تدریج و با افزایش سرعت در قطعات بعدی، اجرا مهیج تر شده و شنونده به اوج می رسد. این پیوند قطعات، معمولا با پاساژها و یا پایه هایی صورت میگیرد که قطعات را به زیبایی به هم اتصال می دهند و معمولا فضایی برای تکنوازی و خودنمایی تمبک در نظر گرفته می شود. در پایان به آرامش و احساس لطیفی اشاره می کنم که از اجرای استاد به شنونده انتقال می یابد. در اجرای ایشان، هیچ گونه حرکات اضافی، گزافه گویی و شلوغ بازی بیجا وجود ندارد که شنونده را ملول کند یا با حرکات نمایشی او را بفریبد. در عین حال، اجرای ایشان باشکوه و مضرابهایشان، قرص و محکم و روان است.       


 
انتشار کتاب ردیف استاد صبا در چپ کوک برای سنتور
ساعت ٩:٥٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٥ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: ردیف ابوالحسن صبا برای سنتور ، ردیف ابوالحسن صبا در چپ کوک ، مینا افتاده

به لطف خدا و نکته بینی شادروان استاد پایور و شاگردان ایشان، باز هم نوید تلاشی ارزنده را در زمینه آموزش کلاسیک سنتور برای دوستداران و سنتور نوازان عزیز دارم:

کتاب موسیقی ردیف استاد ابوالحسن صبا برای سنتور به کوشش فرامرز پایور با انتقال به چپ کوک و ویرایش مینا افتاده منتشر شد.

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب موسیقی ردیف استاد ابوالحسن صبا برای سنتور چپ کوک به تازگی از سوی موسسه فرهنگی ماهور منتشر شده است؛ در این کتاب مطالب ازدستگاه شور آغاز و سپس قطعاتی در آواز ابوعطا، آواز افشاری، آواز بیات ترک، دستگاه سه گاه، آواز دشتی، دستگاه نوا، دستگاه ماهور ، آواز بیات اصفهان ارائه شده است و درانتهای کتاب نیز در دستگاه چهارگاه به پایان می رسد.

در بخش پیشگفتار این کتاب به قلم استاد پایور چنین آورده شده است :

ضمن تهیه ردیف (چپ کوک) برای سنتور، به منظور احتراز از قطور شدن کتاب و تکرار مطالب، تا حد امکان سعی شده فعلا از تدوین گوشه هایی که در ردیف سنتور استاد ابوالحسن صبا (راست کوک) ذکر گردیده خودداری شود. البته نوشتن بعضی از گوشه های مهم و همچنین درآمد آوازها اجتناب ناپذیر بود؛ درعین حال برای اینکه علاقمندان به این ساز در ردیف چپ کوک از گوشه های ذکر نشده غافل نمانند به این فکر افتادم که ردیف سنتور استاد صبا را نیز به چپ کوک منتقل نماییم. برای این منظور از خانم مینا افتاده دوست و شاگرد عزیزم تقاضا کردم که این مهم را به عهده بگیرند و ایشان نیز با کمال علاقه و دقت ردیف های صبا را از راست کوک به چپ کوک منتقل نموده و نت نویسی کردند که جای کمال امتنان است. 

مینا افتاده که خود او نیز از نوازندگان سنتور است در مقدمه این کتاب به توضیح چگونگی و چرایی انتشار این کتاب پرداخته است : در مهرماه 1355 مکتب صبا واقع در خیابان ظهیرالسلام، که منزل مسکونی استاد ابوالحسن صبا بود، توسط وزارت فرهنگ و هنر وقت، تعمیر و بازسازی شد که شاگردان استاد صبا آنجا تدریس می کردند. از جمله استاد پایور، استاد تجویدی و استاد دوامی. کلاس سنتور توسط استاد پایور اداره می شد ، من هم بعد از آزمون ورودی به جمع شاگردان کلاس پیوستم و قریب به ده سال در محضر ایشان شاگردی کردم و از راهنمایی های شان بهره بردم. تعداد انگشت شماری از هنرجویانی که موفق به گذراندن دوره های آموزشی این مکتب شدند هریک به عنوان پایان نامه با راهنمایی های استاد کاری را باید ارائه می دادیم، سهم من هم برگردان ردیف صبا با چپ کوک بود که ویرایش و بازنویسی و تنظیم آن را به عهده گرفتم. نظر ایشان این بود ،هنرجویان ردیف چپ کوک صبا را قبل از ردیف عالی (درآن زمان هنوز چاپ نشده بود) می باید اجرا کنند تا با خصوصیات سنتور در این کوک بیشتر آشنا شوند.

به خاطر می آورم در آن ایام سالهای آغاز جنگ را سپری می کردیم ، خاموشی های مکرر اجازه کار را به راحتی نمی داد و شبها با روشنایی چراغ نفتی نت نویسی می کردم و با همان نور کم نوشته ها را بر روی ساز اجرا کرده و علامت گذای نمودم . پس از اتمام کار از نظر استاد گذشت و تکثیر شد و در اختیار دیگر هنرجویان قرار گرفت؛ حال پس از گذشت سی سال این مجموعه با ویژگی های خاصی در نت نویسی و با تغییراتی در علامت گذاری ها، بازنگری شده  است و به چاپ می رسد .

 نقل از خبرگزاری مهر و وبلاگ موسیقیران

دانلود قطعه زرد ملیجه (در دشتی ) اثر استاد صبا با اجرای ارکستر استاد پایور

دوستانی که دوره های راست کوک سنتور را به اتمام رسانده اند، مطلعند که انتشار این کتاب کمک بزرگی در جهت آشنایی با کوک چپ در سنتور و نیز بالا بردن توان دست و درک ردیف و آمادگی جهت ورود به دوره عالی (ردیف چپ کوک استاد پایور) است. یادآوری میکنم که ردیف استاد صبا در راست کوک نیز سالها پیش به همت و نظارت استاد پایور و در زمان بیماری ایشان، اصلاح، باز بینی و به صورت مدون تری با ذکر جزئیات گوشه ها و حالات، گردآوری و منتشر شد. شخصا به یاددارم پس از آموختن چند دستگاه از ردیف قدیمی استاد صبا، وقتی کتاب تصحیح شده از سوی استاد پایور به چاپ رسید، چقدر آموختن آن آسانتر و دقیق تر شده و اشتیاق همه هنرجویان برای آموختن این ردیف فزونی یافته بود!

استاد پایور علاوه بر روشن نگری خود در اجرا و ثبت کلیه آثار خود و قدما، با سپردن مسئولیت هایی این چنین، شاگردانشان را مسئولیت پذیر و مفید برای جامعه موسیقی بار آوردند که این خود در ایران و جهان،‌ کم نظیر است. کدام کلاس و مکتب موسیقی را سراغ دارید که این چنین دانشگاهی علمی و اخلاقی به تمام معنا باشد؟!

روانش شاد و راهش مستدام باد... 


 
شرح مراسم رونمایی آلبوم پیش درآمد و رنگ و یادبود استاد
ساعت ٩:٤٢ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۳ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: آلبوم پیش درآمد و رنگ

دوستان عزیز، طبق آخرین اخبار، در اینجا به شرح کاملتری از مراسم یادبود استاد پایور همراه با رونمایی آلبوم جدیدی از آثار ایشان که در یادداشت قبلی به اطلاع شما رسید، می پردازم. نکات اشاره شده از سوی دوستان و شاگردان استاد در این برنامه، بسیار آموزنده بوده و تلاش این عزیزان را در ادای احترام به استاد عزیزمان پایور، ارج می نهیم. 

یادمان استاد فرامرز پایور ـ نوازنده سنتور ـ با عنوان «پرند و پایور» با رونمایی از آلبوم «پیش درآمدها و رنگ‌ها» همراه شد.

 بر مزار استاد فرامرز پایور، بهشت زهرا، 1389

 در ابتدای این مراسم که در شامگاه 28 تیر ماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد، محمد اسماعیلی ـ نوازنده‌ی پیشکسوت تمبک ـ و یکی از همراهان استاد پایور در سخنانی مطرح کرد:‌ اگر بخواهم 40 سال زندگی با این مرد بزرگ را شرح دهم‌، مثنوی هفتاد من می‌شود! اما باید بگویم هر کس خدمت این بزرگواران می‌رسید اول از همه به شاگردانشان می‌فرمودند:‌ اول انسان باش‌، بعد هنرمند! این موضوع مهمی است و بدیهی است اگر کسی این اصل را رعایت کند،‌ به همه جا می‌رسد.


 
آلبوم پیش درآمدها و رنگ های استاد پایور رونمایی شد
ساعت ٦:۳۸ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢ امرداد ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: آلبوم پیش درآمد و رنگ پایور ، کتاب پیش درآمد و رنگ پایور

هم اکنون خبری خواندم مبنی بر اینکه بالاخره آلبوم پیش درآمد و رنگ های استاد پایور به همت آقای سعید ثابت و استاد محمد اسماعیلی و به لطف موسسه ماهور منتشر شده است. این مسئله مطمئنا خواست استاد پایور بود، چراکه ایشان همواره میل داشتند آثارشان به نحو شایسته در اختیار دوستداران، هنرجویان و آیندگان قرار گیرد. انتشار این آلبوم به لحاظ ظرایف و نکات مهم کتاب مجموعه پیش درآمد و رنگ استاد پایور، از لحاظ آموزشی دارای اهمیت و ارزش فراوان و پاسخگوی نیاز کلیه هنرجویان و نیز مدرسان این ساز خواهد بود.

« پرند و پایور » ویژه برنامه یادمان استاد فرامز پایور، موسیقی دان ارزنده و تاثیر گذار ایران 28 تیر ساعت 18:30در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مراکز فرهنگی هنری منطقه 3 و فرهنگسرای ارسباران، در این ویژه برنامه، ضمن بررسی ابعاد آموزشی فعالیت های موسیقی فرامرز پایور، آلبوم «پیش درآمد ها و رنگ ها» با اجرای سعید ثابت و محمد اسماعیلی که توسط موسسه فرهنگی و هنری ماهور تولید شده است، رونمایی شد و در پایان نیز قطعاتی از استاد پایور توسط این هنرمندان به اجرا درآمد. این برنامه با حضور استاد محمد اسماعیلی ، سعید ثابت ، ارفع اطرایی ، علیرضا پورامید برگزار شد .

نقل از خبرگزاری مهر و فرهنگسرای هنر