استاد فرامرز پایور، پدر سنتور ایران

تقدیم به خانواده بزرگ سنتورنوازان و دوستداران موسیقی ملی ایران... این وبلاگ به بررسی آثار،سبک، شخصیت و کلیه ابعاد زندگی هنری استاد پایور اختصاص یافته. دوستان عزیز، برداشت و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است...لطفا به حریم یکدیگر احترام بگذاریم

اجرای تصویری استاد پایور، رقص چوپی
ساعت ٤:۱٩ ‎ب.ظ روز شنبه ٧ اردیبهشت ۱۳٩٢  کلمات کلیدی: اجرای تصویری رقص چوپی ، اجراهای تصویری استاد پایور ، اجرای تصویری پایور، تهرانی و رحمت اله بدیعی ، رقص چوپی افشاری-ویدئو و توضیحات درمورد رقص چوپی

آنچه ملاحظه خواهید کرد، اجرای سه نوازی قطعه «رقص چوبی» از ساخته های استاد فقید ابوالحسن صبا است که با سنتور استاد پایور، ضرب شادروان حسین تهرانی و ویولن استاد رحمت الله بدیعی اجرا شده و در فیلم مستند زندگی استاد صبا به یادگار مانده. قطعه در آواز افشاری ساخته شده و نت ساده تر آن در کتاب دستور سنتور نیز توسط استاد پایور برای مبتدیان سنتور به چاپ رسیده است.

در ابتدا توضیح مختصری در مورد پیشینه و ساختار قطعه رقص چوبی و سپس ویدئوی اثر و توضیحاتی پیرامون این اجرا:

رقص چوبی (رقص چوپی):

1. از رقص های محلی که در برخی از کشورهای دیگر مانند رومانی نیز رایج است، رقصی (حداقل دو نفر) که با کوفتن چوب رقاصان به هم تداوم می یابد و گاهی آنقدر ادامه می یابد تا چوب از دست افتاده و آنکه در انتها چوب در دست دارد، برنده است. این رقص در ایران در نواحی خراسان (تربت جام) و ایلات لر و بختیاری انجام می گیرد. چرخ افراد هنگام رقص و به هم کوبیدن چوبها و حفظ ریتم از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 

 

رحمت الله بدیعی، فرامرز پایور، حسین تهرانی


2. رقص چوپی: اثری از ابوالحسن صبا در مایه افشاری ملهم از همین رقص است.

3. رقص چوپی قاسم آبادی گیلان: رقص قاسم آبادی، رقص محلی منسوب به قاسم آباد که در آن عمل وجین کردن شالی کاران شمالی را در حرکتی جمعی نمایش می دهد.

(منابع: واژه نامه و نام نامه موسیقی ایران زمین تالیف مهدی ستایشگر، یادنامه ابوالحسن صبا به کوشش علی دهباشی)


4. قطعه رقص چوپی ساخته استاد صبا، نوعی رنگ در آواز افشاری است که با الهام از رقص های محلی ایران ساخته شده.

5. در منابع مختلف این قطعه هم با نام رقص چوبیو هم رقص چوپی قاسم آبادی (واقع در شمال ایران) ذکر شده که وابستگی آن با رقص های محلی لر تناسب بیشتری را به ذهن متبادر می سازد. استاد صبا نغمات بسیاری را ماحصل سفرهای خود به خطه گیلان و بختیاری به یادگار گذاشتند که همگی معروف و ماندگار شدند و برخی از آنها در کتاب ردیف های استاد صبا به ثبت رسیده.

6. رقص یا رِنگ چوپی، رِنگی دو ضربی و در میزان نمای 6/8، دارای یک شاه ملودی جذاب و تکرار شونده است. مانند اکثر رنگ های ایرانی و مخصوصاً رنگ های محلی، نقش آکسان های ضربی و تأکیدهای ریتمیک در بیان حالت این قطعه بسیار مهم است و می توان گفت بدون این آکسان ها، ماهیت قطعه و بیان آن خدشه دار خواهد شد. سادگی و ماندگاری ملودی اصلی در خاطر شنونده، تکرارهای پیاپی، ارائه یک ملودی متمایز و سپس بازگشت دوباره به ملودی اولیه و پرداخت مکرر آن سبب ارتباط بهتر مخاطب با قطعه می شود.

7. نوع ساده شده (بدون ریز و تزئینات و پیچیدگی های ریتمیک) قطعه رقص چوپی، در اواخر کتاب دستور سنتور، توسط استاد پایور به چاپ رسیده. استاد در بخش های مختلف این کتاب، قطعاتی از آهنگ های قدیمی و محلی ایران و مخصوصاً شاهکارهایی از استاد صبا را با نهایت دقت برای مبتدیان تنظیم کرده و در مناسبت ها و ترتیب درست و مشخصی جهت آموزش قرار داده اند. جالب است دقت کنیم که «رقص چوپی» در این کتاب، نخستین درس و قطعه ای  است که نت های دولاچنگ، برای میزان 6/8 استفاده شده و نحوه اجرا و شمارش آن به طور دقیق به هنرجویان آموزش داده شده است. آنچه مایلم بدان اشاره کنم، دقت و فراستی است که استاد در انتخاب این قطعه برای چنین منظوری بکار برده اند. چراکه ملودی چابک و رنگ گونه این قطعه، همچنین آشنا بودن و ماندگاری فضای ملودی در ذهن هنرجو، بهترین کمک را در یادگیری و اجرای نسبت نت های دولاچنگ در میزان ترکیبی به هنرجو می نماید.

دانلود فایل تصویری سه نوازی استادان پایور، تهرانی و رحمت الله بدیعی، قطعه رقص چوپی استاد صبا

توضیحات:

1. از قرار معلوم، این اجرا در طول تمرینات اساتید و در جلسه ای در هتل محل اقامت ایشان، ضبط گردیده و البته تمیزی اجرا و پختگی کار، حکایت از تمرینات شسته رُفته و پرکار اساتید دارد. قطعات دیگری از استاد صبا نیز در این جلسه اجرا و ضبط گردیده که در یادداشت های آینده وبلاگ به آنها خواهیم پرداخت.

2. روانی مچ ها و مضراب های تمیز و جاندار استاد پایور، نشان از تمرینات همیشه اصولی ایشان برای اجرای تمام قطعات است. همانطور که می بینید، مضراب ایشان به قدری نرم و روان حرکت می کند که تصور میشود مضراب سنتور بخشی از دست ایشان بوده و کاملاً با هم یک عضو واحد را تشکیل داده اند. 

3. تسلط اجرایی استاد بدیعی به سبک نوازندگی استاد صبا و ارائه موفق ایشان در شیوه بیانی استاد صبا، دلیل دیگری بر زیبایی این همنوازی است. برای ایشان آرزوی سلامتی همیشگی داریم و یاد اساتید: صبا، تهرانی و پایور را گرامی می داریم.

 

مطالب مرتبط:

1. صفحه آثار تصویری استاد پایور