استاد فرامرز پایور، پدر سنتور ایران

تقدیم به خانواده بزرگ سنتورنوازان و دوستداران موسیقی ملی ایران... این وبلاگ به بررسی آثار،سبک، شخصیت و کلیه ابعاد زندگی هنری استاد پایور اختصاص یافته. دوستان عزیز، برداشت و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است...لطفا به حریم یکدیگر احترام بگذاریم

بیوگرافی مختصری از استاد پایور
ساعت ٢:٥٠ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٢ تیر ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: تالیفات فرامرز پایور ، آلبوم های فرامرز پایور ، بیوگرافی فرامرز پایور

فرامرز پایور در 21 بهمن 1311 در تهران متولد شد و تحصیلات عمومی خود را در مدرسه دارالفنون و دبیرستان دارائی به پایان رساند. پدرش علی پایور، هنرمند نقاش و استاد زبان فرانسه و دانشگاه های تهران بوده و جدش مصورالدوله، نقاش چیره دست و وزیر پست و تلگراف، در زمان زمان صدارت مستوفی الممالک بوده است و در عین حال با موسیقی آشنایی کامل داشته و ویولن، سنتور و سه تار را خوب می نواخته و در این زمینه از دوستان مرحوم رکن الدین خان مختاری بوده است.


فرامرز پایور تحصیلات موسیقی خود را از سال 1328 شروع نموده و نزد استاد ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی، به فراگرفتن ساز سنتور اشتغال ورزیده و پس از ده سال تحصیل مداوم، یک دوره کامل از ردیف موسیقی ایرانی را که توسط استاد صبا برای سنتور تنظیم شده بود، فرا گرفت و موفق به دریافت تقدیرنامه ای از طرف استاد شد. مهارت او در این ساز به جایی رسید که استاد صبا از او خواست که به اتفاق قطعاتی نواخته و روی نوار ضبط نمایند که اکنون نیز چند نمونه از آنها در آرشیو رادیو موجود می باشد. پایور فعالیت هنری خود را از سال 1333 در وزارت فرهنگ و هنر که در آن موقع اداره کل هنر های زیبا نامیده می شد شروع نمود و از آن زمان برنامه هایی از موسیقی اصیل ایرانی تهیه نموده و در کنسرت ها و همچنین در رادیو و تلویزیون اجرا می نمود.

فعالیت های او دیگر منحصرا در زمینه موسیقی ملی بود، زیرا پایور علاوه بر دوره هایی که نزد استاد صبا آموخت، یک دوره از ردیف قدیم و همچنین کلیه تصانیف قدیم را که متعلق به شیدا، عارف، سماع حضور و ظهیرالدوله و سایر اساتید قدیمی بودند، نزد آقای عبدالله دوامی استاد آواز فرا گرفت و به خط نت درآورد و آقای دوامی طی تقدیر نامه ای که برای او نوشته، صحت و اصالت نوشته او را نیز تایید نموده اند. علاوه بر آن پایور یک دوره ردیف میرزا عبدالله را که به نام کتاب موسیقی ایران نامیده می شود، نزد استاد صبا فرا گرفت و ضمنا کلیه آثار رکن الدین مختاری و آثار درویش خان را جمع آوری و به خط نت درآورد.

فرامرز پایور از سال 1337 به تدریس سنتور در هنرستان عالی موسیقی ملی اشتغال داشته. در سال 1341 از طرف وزارت فرهنگ و هنر برای مدت سه سال به انگلستان اعزام شد. در آنجا زبان انگلیسی خمد را تکمیل نموده و موفق به دریافت دیپلم در رشته تخصصی زبان از دانشگاه کمبریج گردید. ضمنا در رشته موسیقی نیز از آکادمی سلطنتی لندن مدارک قابل توجهی کسب نمود و در عین حال برای شناساندن موسیقی ایرانی، از طرف دانشگاه لندن و دانشگاه کمبریج از او دعوت شد که کنفرانس هایی در این زمینه همراه با ساز خود ترتیب دهد که کلیه آنها با موفقیت انجام شد و از طرف دانشگاه های مزبور به دریافت جوایزی نائل گردید. علاوه بر آن فرامرز پایور در طی دوران فعالیت هنری خود،‌به اغلب کشور های جهان برای اجرای کنسرت و شناساندن موسیقی ملی ایران و تهیه صفحه مسافرت نموده است. به طور کلی در هر کجا که فعالیتی در زمینه موسیقی اصیل ایرانی انجام میگرفت، پایور همیشه پیش قدم بوده و وجود او برای نشان دادن موسیقی اصیل ایرانی برای موسسات پخش، غیر قابل اجتناب و انکار بوده است. وی در سال 1353 همکاری مداوم خود را با سازمان رادیو تلویزیون شروع کرد و آثار خود و متقدمین را به معرض اجرا و پخش درآورد.

سعی و کوشش پایور همیشه بر این استوار بوده که آثار موسیقی دانان متقدم ایران را که به دست فراموشی سپرده شده بود، به شنوندگان معرفی کند و با کمک اساتید دیگر موسیقی سازی و آوازی و همچنین با گروه کوچکی که از نوازندگان ساز های ملی، آنچه که قبلا از اساتید خود فرا گرفته،‌ به موقع اجرا گذارد.

ذوق سرشار و استعداد ذاتی او در تنظیم و ارائه موسیقی اصیل ایرانی و همچنین تکنیک و تبحر او در نواختن ساز سنتور موجب شده است که روز به روز به علاقه مندان موسیقی اصیل ایرانی اضافه شود و به جرأت می توان پایور را یکی از بزرگان موسیقی اصیل و ملی ایران دانست و به واسطه همین دانش و آگاهی و زحماتی که او برای حفظ و اشاعه آن متحمل گشته بود، از طرف استاد صبا موفق به دریافت تقدیرنامه گشت.

استاد فرامرز پایور، در سال ۱۳۷۸ دچار عارضهٔ سکتهٔ مغزی شد و از آن زمان تا زمان مرگ نتوانست فعالیت هنری خود را ادامه دهد. وی در 18 آذر 1388در بیمارستان شهید باهنر اقدسیه تهران، به علت ایست قلبی و مشکل تنفسی درگذشت. روحش شاد و راهش پر رهرو باد...

دانلود چهار مضراب اصفهان با سنتور استاد پایور و ضرب استاد حسین تهرانی 

دانلود ضربی مقدمه افشاری با سنتور استاد پایور و ضرب استاد تهرانی (آلبوم شهرناز)

تألیفات استاد فرامرز پایور:

  • دستور سنتور، دی ۱۳۴۰
  • سی قطعه چهارمضراب برای سنتور، اردیبهشت ۱۳۵۱
  • هشت آهنگ برای سنتور، فروردین ۱۳۵۷
  • پرنیان (دونوازی برای تار و سنتور)، مهر ۱۳۵۸
  • گفتگو (دو نوازی برای ویلن و سنتور)، بهمن ۱۳۵۸
  • ردیف (چپ‌کوک) برای سنتور، مهر ۱۳۵۹
  • مجموعه پیش درآمد و رنگ (برای سنتور)، مهر ۱۳۵۹
  • مجموعه پیش درآمد و رنگ (برای ویلن)، مهر ۱۳۶۱
  • قطعات موسیقی مجلسی، مهر ۱۳۶۱
  • فانوس، مهر ۱۳۶۱
  • تئوری موسیقی، اردیبهشت ۱۳۶۲
  • رِنگ شهرآشوب، خرداد ۱۳۶۳
  • دوره ابتدایی، شهریور ۱۳۶۷
  • رهگذر (دونوازی برای سنتور و فلوت)، شهریور ۱۳۶۸
  • آموزش ابتدایی تار، شهریور ۱۳۷۳
  • ردیف آوازی و تصانیف قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی، شهریور ۱۳۷۵
  • ویرایش مجدد دوره‌های سنتور ردیف استاد ابوالحسن صبا، فروردین ۱۳۷۸
  • فالگوش (هفت قطعه برای سنتور)، ۱۳۷۹

برخی آثار صوتی منتشر شده از استاد پایور:

  • شهرناز (فرامرز پایور، حسین تهرانی)
  • پرنیان (فرامرز پایور)
  • ضرباهنگ (فرامرز پایور، حسین تهرانی)
  • شهرآشوب (فرامرز پایور، حسین تهرانی)
  • دلنواز (فرامرز پایور، حسین تهرانی)
  • کرشمه (اجرای آثار درویش خان با ارکستر)
  • پریزاد (اجرای آثار درویش‌خان با ارکستر)
  • دلکش (اجرای آثار درویش‌خان با ارکستر)
  • دستگاه ماهور و سه‌گاه (فرامرز پایور، هوشنگ ظریف و محمد اسماعیلی)
  • نغمه‌هایی در دستگاه شور و ماهور (ارکستر پایور)
  • شور، چهارگاه، به یاد حبیب سماعی (فرامرز پایور)
  • دستگاه همایون (فرامرز پایور، محمد اسماعیلی)
  • رهاورد (فرامرز پایور، جلیل شهناز، محمد اسماعیلی)
  • چهارباغ (گروه اساتید به سرپرستی فرامرز پایور، خواننده: علی رستمیان)
  • ضرب اصول (فرامرز پایور، حسین تهرانی)
  • حاصل عمر (پایور، بهاری، تهرانی)
  • حکایت دل (گروه پایور، خواننده: علی رستمیان)
  • پراکنده (در خارج از ایران به اسم «یادگاری» منتشر شده‌است)
  • ارغوان (گروه پایور، خواننده:علی رستمیان)
  • شب مهتاب (مجموعه تصانیفی که علی رستمیان با گروه پایور خوانده‌است)
  • نوای دل
  • بداهه‌نوازی نوا، راست پنجگاه (فرامرز پایور)
  • رِنگ شهر آشوب (فرامرز پایور)
  • گروه‌نوازی
  • گفتگو (اجرای آثاری از فرامرز پایور)
  • پرده عشاق (گروه پایور، خواننده: حمیدرضا نوربخش)
  • سروش بهار (ساخته استاد فرامرز پایور، خواننده: بهرام باجلان)
  • مویه (گروه دلنوازی با همکاری فرامرز پایور، جلیل شهناز، محمد موسوی)
  • دل شیدا (ارکستر پایور، آواز اصفهان، خواننده: شهرام ناظری)
  • کنسرت اساتید موسیقی ایران (گروه اساتید، آواز ابوعطا، خواننده: شهرام ناظری)
  • لیلی و مجنون (گروه پایور، دستگاه شور، خواننده: شهرام ناظری)
  • خلوت گزیده (گروه اساتید به سرپرستی فرامرز پایور خواننده: محمد رضا شجریان)
  • کرشمه نرگس (فرامرز پایور، جلیل شهناز، محمد اسماعیلی)
  • راز دل (گروه اساتید به سرپرستی فرامرز پایور خواننده: محمدرضا شجریان)
  • انتظار دل (گروه اساتید به سرپرستی فرامرز پایور خواننده: محمدرضا شجریان)
  • انتشار مجموعه‌ای از آثار پایور به پاس نیم قرن فعالیت هنری وی از سوی موسسهٔ ماهور
  • هفت پیکر
  • آواز محمود کریمی (سنتور: فرامرز پایور، سه تار: داریوش صفوت)
  • تنها یک خاطره (فرامرز پایور، محمد رضا لطفی)
  • تعدادی از برنامه‌های گلها با همکاری استاد فرامرز پایور: شماره ۱۰۳، ۱۰۷، ۱۲۳، ۱۲۴، ۱۳۳، ۱۳۷، ۱۵۰، ۱۵۶، ۱۵۸، ۱۶۲، ۱۸۱، ۱۸۲، ۱۸۳، ۱۸۵، ۱۰۲
  • و آثار بسیار دیگر

برگرفته از : مجله هنرموسیقی، شماره 14،سال دوم، آذر و دی  1378 و بیوگرافی فرامرز پایور در ویکی پدیا