استاد فرامرز پایور، پدر سنتور ایران

تقدیم به خانواده بزرگ سنتورنوازان و دوستداران موسیقی ملی ایران... این وبلاگ به بررسی آثار،سبک، شخصیت و کلیه ابعاد زندگی هنری استاد پایور اختصاص یافته. دوستان عزیز، برداشت و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است...لطفا به حریم یکدیگر احترام بگذاریم

دانلود موسیقی... یک اثر صوتی زیبا در دشتی
ساعت ۱٢:٠٢ ‎ق.ظ روز شنبه ٩ مهر ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: تصنیف از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگران ، عبدالوهاب شهیدی و فرامرز پایور ، تصنیف و مقدمه ها در آثار پایور

یکی از زمینه هایی که استاد پایور در آن شاهکارهای بسیار خلق کرده اند، مقدمه تصانیف است که با جملات و بیان متنوع ملودیک و ریتمیک،‌ نشان از ذوق سرشار و ذهن پویای استاد دارند. تقریبا تمام تصانیفی که ایشان تنظیم و با ارکستر خود اجرا نموده اند،‌ دارای مقدمه های نسبتا طولانی هستند که حتا می توان بسیاری از آنها را قطعاتی مستقل به شمار آورد. برخی از این نمونه مقدمه ها را در کتاب قطعات موسیقی مجلسی شاهدیم که هرچند به عنوان مقدمات برای ورود به دستگاه یا گوشه های اصلی به کار رفته اند، اما می توان از آنها به عنوان مقدمه برای تصانیف متناسب با آن مایه ها بهره گرفت.

دسته دوم، مقدمه هایی هستند که مخصوص تصانیف خاصی ساخته و تنظیم شده اند. از آنجا که تصانیف قدیمی ایران معمولا با تمپوی کم و سنگین (مخصوصا 6/8 سنگین) ساخته می شدند، مقدمه های استاد معمولا دارای تمپوی قابل ملاحظه و متر متفاوت همراه با سنکوپ ها و ضد ضرب هایی هستند که ضمن جنب و جوش ریتمیک، دارای نوعی کنتراست با تصنیف اصلی می باشند. این انتخاب، کاملا آگاهانه و یکی از نوآوری های استاد پایور است. از طرف دیگر، ‌جملات، کاملا سازی و گاهی حتا در تضاد با ملودی تصنیف هستند و لازم به ذکر است که بسیاری از این مقدمه های استاد،‌ از خود تصنیف دلربا تر و به یاد ماندنی تر شده اند.

نکته دیگر، تنظیم زیبای این آثار است. کاملا نمایان است که استاد به این مقدمه ها به عنوان قطعه ای کامل و مستقل بها می داده و مانند اکثر آثار خود،‌ در تنظیم آنها، با تقسیم ارکستر به ‌دو بخش مضرابی (سازهایی مثل سنتور، تار،عود و...) و کششی (سازهایی مانند کمانچه، نی، قیچک و...) آنها را به گونه ای به کار میبردند که تنظیم بیش از حد شلوغ و یا گرفتار همصدایی (اونیسون) نشود.

تصنیفی که در این بخش و در رابطه با بحث فوق برای شما در نظر گرفته ام، تصنیف زیبایی است در آواز دشتی به نام « از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگران » که با آواز استاد عبدالوهاب شهیدی و ارکستر استاد پایور اجرا شده است.

دانلود تصنیف دشتی « از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگران»

تنظیم و سرپرست گروه: استاد فرامرز پایور

اجرا: ارکستر فرهنگ و هنر

خواننده: عبدالوهاب شهیدی 

آواز: دشتی

 

توضیح: مقدمه بسیار زیبای تصنیف در ابتدا با متر دو ضربی ساده و تمپوی سریع آغاز و به زیبایی به تصنیف با تمپوی سنگین می پیوندد. در ادامه، بخش دوم تصنیف با متر دو ضربی ترکیبی تندتر اجرا میگردد. زیبایی و تنوع بخش های جواب در تصانیف، یکی دیگر از ویژگی های خاص آثار استاد پایور می باشد. 

به تنظیم زیبای مقدمه و سوال و جواب زیبای مضرابی ها و کششی ها دقت فرمایید. در این تنظیم مانند دیگر آثار استاد، حتا یک لحظه رخوت، سستی و ایستایی مشاهده نمی شود. در عین حال، تنظیم به هیچ وجه سنگین و شلوغ و هجوم آور نیست. این نکته ای است که متاسفانه در اکثر آثار چند صدایی امروز مشاهده نمی کنیم. در پایان، مقدمه با گریزی به عشاق، فرود به شاهد شور و زمینه ورود تصنیف را ارائه می کند. 

شخصا علاقه زیادی به این قطعه دارم و معتقدم این اثر به یادماندنی استاد پایور، گواه دیگری است بر اینکه این ارکستر و این آثار با چنین اجرایی، یگانه و تکرار ناشدنی هستند!