استاد فرامرز پایور، پدر سنتور ایران

تقدیم به خانواده بزرگ سنتورنوازان و دوستداران موسیقی ملی ایران... این وبلاگ به بررسی آثار،سبک، شخصیت و کلیه ابعاد زندگی هنری استاد پایور اختصاص یافته. دوستان عزیز، برداشت و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است...لطفا به حریم یکدیگر احترام بگذاریم

دانلود موسیقی...تکنوازی استاد پایور در شوشتری همایون
ساعت ۱۱:٤٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢۱ خرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: دانلود گوشه شوشتری با سنتور پایور ، دانلود تکنوازی های استاد پایور ، گوشه شوشتری در دستگاه همایون ، آلبوم دستگاه همایون فرامرز پایور

در این یادداشت بنا به درخواست یکی از دوستان وبلاگ که خواستار اجرای صوتی استاد پایور در مایه شوشتری همایون بودند، به نمونه ای زیبا و دلنشین از تکنوازی استاد می پردازم که در آلبوم « دستگاه همایون » ایشان منتشر شده و بی مناسبت ندیدم تا ضمن قرار دادن بخشی از اجرای استاد یعنی گوشه های شوشتری (تراک 11)، رازو نیاز و فرود (تراک 12) و ضربی خاتمه (تراک 13) از آلبوم یاد شده، توضیحاتی را در این زمینه تقدیم علاقه مندان بکنم.


آلبوم دستگاه همایون با نوازندگی سنتور استاد فرامرز پایور و ضرب استاد محمد اسماعیلی در سال 1356 ضبط شده و قبلا توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بر روی نوار کاست موجود بود. در سال 1385 به همت موسسه فرهنگی هنری ماهور، این آلبوم مجددا و با کیفیت مطلوب تر به صورت سی دی منتشر شد.

در بخشی از بروشور جدید این آلبوم به قلم خانم ارفع اطرایی می خوانیم:

« استاد روح الله خالقی نوشته اند: " همایون آوازی است باشکوه و مجلل، مؤثر و موقر، معجونی از تمامی عواطف و صفات روحانی". جلال و وقار همایون را در اجرای استاد فرامرز پایور با ناب ترین بیان کیفی، در آبشار زلال مضراب نوازی های شفاف و پخته، و درک کامل از ردیف موسیقی ایرانی در دست داریم. اجراهای استاد پایور را می توان در جای خود بسیار مبسوط آنالیز نمود، اینک توضیحاتی بسیار مختصر بر اجرای همایون ایشان ارائه می گردد. این اثر به همت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به منظور ارائه سرمشقی بنیادین در ایران ضبط و پخش گردید. بدون شک دید آموزشی در تهیه اثر اعم از تکنیک سنتور نوازی، گردش نغمات، فرودهای مناسب در محدوده زمانی نوار کاست مدنظر بوده است.

این اثر در همایون "سل" (راست کوک سنتور) با سنتور 9 خرک سل کوک با همکاری استاد محمد اسماعیلی اجرا شده است. کوک سنتور به دلیل تکثیرهای مختلف از نوار، کمی بالاتر از دیاپازون شنیده می شود. یادآوری می شود که نت شاهد در درآمد همایون درجه دوم (لاکرن) و نت ایست آن درجه هفتم (فابکار) است که در فرودهای کامل گوشه ها، روی درجه اول (سل بکار) می ایستد. ضمنا تمام قطعات ضربی اجرا شده، از آثار استاد فرامرز پایور است. هم چنین اجرای قطعات ضربی (پیش درآمد، چهارمضراب، رنگ) از قدیم در قسمت های مختلف ردیف به صورت کوتاه به منظور تنوع، معمول بوده است.

با فرود کامل به همایون، گوشه شوشتری شنیده می شود. شاهد شوشتری درجه چهارم (دو بکار) و ایست آن درجه دوم (لاکرن) است. با اشاراتی گذرا به محدوده دلنواز، فرود روی درجه اول مقام را داریم.

گوشه رازو نیاز گوشه ای است ملودیک که گردش نغمات خاصی مشخصه آن است. شاهد این گوشه درجه چهارم و ایست آن درجه اول همایون است.

پس از فرود کامل، ضربی خاتمه، پایه ای که در این قسمت به کار گرفته شده، یکی از قدیمی ترین پایه های چهارمضراب شناخته شده است که در ردیف سنتور استاد ابوالحسن صبا نیز در ابتدای دستگاه های نوا و راست پنجگاه از آن استفاده شده. این پایه ظرفیت اجرا و گردش در تمامی دستگاه ها و آوازها و گوشه ها را دارا می باشد».

برگرفته از: بروشور آلبوم همایون فرامرز پایور، نوشته ارفع اطرایی،موسسه فرهنگی هنری ماهور،تهران 1385

1. دانلود گوشه شوشتری با سنتور استاد پایور

 2. دانلود گوشه رازو نیاز و فرود با سنتور استاد پایور

3. دانلود ضربی خاتمه در همایون با سنتور و ضرب استادان پایور و اسماعیلی

توضیحات:

1. با توجه به کیفیت صدای مضراب ها، از قرار معلوم این آلبوم با مضراب بدون نمد و به شیوه قدما اجرا شده است که نیازمند لطافت و مهارت بیشتر در اجرای شفاف جملات ردیف و تزئینات و نیز شیرینی ضربی ها آن هم به شکلی موجب آزار و خستگی گوش نشود، بوده و این مهم به بهترین نحو در اجرای استاد رعایت شده و نشانگر مهارت تکنیکی و حسی استاد هم در اجرا با مضراب نمددار و هم بی نمد است.  

2. آنچه لازم می دانم در این اجرا بر آن تأکید نمایم روح اجرای استاد پایور در این اثر است. نکته ای که در اجرای استاد پایور در عین مهارت و تبحر نوازندگی باید مورد توجه قرار داد، روانشناسی اجرای ایشان برای مثال در مایه و فضای دستگاه همایون است. از نکات دیگر، شمردگی و پختگی تک تک مضراب ها و جملات، بیان فوق العاده، آن هم تنها با سنتور سولو، و نیز حالت اندرزگونه و پرتأمل دستگاه همایون است که در اجرای سنتور بسیار نوازندگان بنام دیگر رعایت نشده و یا در این حد قوی نبوده است.

 می توان گفت که این آلبوم از بهترین نمونه های شناخت و آنالیز دستگاه همایون هم در بعد فنی و تکنیکی و هم بعد روانی و عاطفی است.

 

مطالب مرتبط:

1. صفحه معرفی آلبوم های موسیقی استاد پایور 

2. صفحه دانلود برنامه های استاد پایور در رادیو

3. صفحه آثار تصویری استاد پایور