درباره استاد پایور _ مقاله ای به قلم سعید ثابت

علاوه بر نکات مذکور، رابطه عاطفی و وفاداری سعید ثابت به استاد خود، فرامرز پایور که چه در سخن و چه در عمل همواره آشکار بوده، از ویژگی هایی است که کمتر می توان در شاگردی که خود به درجه والای هنری رسیده، مشاهده کرد. در تمام سالیان بیماری استاد، آقای ثابت همواره در کنار ایشان، مددکار و غمخوار استاد بوده و رسم شاگردی را به بهترین نحو به جا آوردند. در همین جا ضمن آرزوی سلامتی و توفیق همیشگی ایشان در پرفروغ نگاه داشتن آفتاب مکتب استاد پایور، مراتب قدردانی ام را به عنوان شاگرد کوچک کلاس ایشان به جای آورده و امیدوارم شاگردان خوب ایشان بتوانند پیروان شایسته ای برای مکتب والای هنری استاد پایور باشند.

با ذکر این مقدمه، متن کامل مقاله ای به قلم آقای ثابت را درج میکنم که در سال 82 و در زمان حیات استاد پایور، در مورد ایشان و در مجله هنر موسیقی به چاپ رسیده. انشاالله در آینده نزدیک به بیوگرافی کاملی در خصوص جناب سعید ثابت و دیگر شاگردان برجسته استاد پایور خواهم پرداخت.

محمد اسماعیلی، سعید ثابت

 

درباره استاد پایور

« درد تو به جان خسته مان باد»

وصال او ز عمر جاودان به         خداوندا مرا آن ده که آن به

« علاقه مندان استاد از من خواسته اند مطلبی درباره استادم پایور بنویسم. بنده ضمن انجام وظیفه و ادای بسیار ناچیز دین گرانی که نسبت به استاد دارم، از همه عزیزان می خواهم تا همین ایجاز را از من بپذیرند.

درباره استاد فرامرز پایور سخن فراوان است و ناگفته های بسیاری که روزی با تحلیل کارهای ایشان گفته خواهد شد. هیچ کس نیست که نداند سهم استاد در اعتلای ساز سنتور تا به کجاست. همین قدر بگویم هرکس با سنتور آشنایی دارد، از نوازندگان برجسته تا هنرجویان علاقه مند، به نحوی مدیون زحمات استاد پایور در اعتلای ساز سنتور می باشند.

نوازندگان و موسیقی دانان ارجمندی که امروز صدها هنرجو تربیت کرده و می کنند، نتیجه مکتبی هستند که این استاد برجسته با زحمات چندین و چند دهه از عمر خویش در سنتورنوازی بنا نهاده است. اگر تعریفی از مکتب داشته باشیم (یعنی نگرشی تازه و معقول که در قالب تألیفاتی توجیه شده و دارای قوانین پذیرفته شده و موفق، پرورش نوباوگانی به کمال کار خود رسیده باشد)، مکتب پایور از موفق ترین هاست.

با یک نگاه به آمار از اذعان آنان که دستی موفق به کار سنتورنوازی دارند، 95 درصد از نوازندگان و متخصصین در این رشته به نحوی (مستقیم یا غیر مستقیم) متأثر از استاد پایور و مکتب ایشان بوده اند.

نکته دیگری که لازم به ذکر میدانم و از ویژگی های فنی کار استاد می باشد، نوع صدایی است که از سنتور ایشان به گوش می رسد.صدایی صاف و شفاف و پرقدرت در فراز و نشیب های ردیف موسیقی ما که سبک سنتورنوازی استاد را ممتاز کرده است و این به دلیل وجود مضراب های راست و چپ در قدرت یکسان استاد است. زیرا همان طور که میدانیم، معمولا مضراب های دست راست ( در افراد راست دست) به طور طبیعی قوی تر از مضراب های دست چپ است و بر همین مبنا، دست راست دارای عضلاتی قوی تر و بالطبع دارای قدرت بیشتری است. اما درمورد استاد، مضراب های هر دو دست کاملا یکسان و در عین حال به اختیار نوازنده، و این ناشی از تمرینات ممتد و مرتب ایشان در طی سال های طولانی است. روی همین اصل در قطعات ساخته ایشان، نقش مضراب چپ مانند دست راست اهمیتی یکسان داردو قدرت همسانی می طلبد مانند چهارمضراب قرائی در افشاری ( در کتاب سی قطعه برای سنتور) که دارای پایه ای است با یک مضراب راست و چهار مضراب دست چپ، یا چهارمضراب نوا از همین کتاب که دست چپ در آن، پیوسته مانند یک نت کشیده ( همانند آرشه در ویولن) باید شنیده شود... به همین دلیل صدای ساز استاد را کاملا مشخص و متمایز می نماید. به طوریکه به مجرد شنیده شدن قابل تشخیص است. البته روش و سبک سنتورنوازی ایشان نیز در این تمایز و حالت مستقیم دارد. روی همین اصل و با شناختی که ایشان از مضراب ها و تکنیک های مخصوص این ساز و چگونگی نوازندگی با آن را داشته، مطالب مدونی مخصوص ساز سنتور تألیف نمودند که با کتاب دستور سنتور شروع و به کتاب دوره عالی(چپ کوک) ختم می شود که فراگیری آن حدود 10 سال به طول می انجامد. 

دانلود چهارمضراب قرائی افشاری با سنتور فرامرز پایور و ضرب حسین تهرانی  از آلبوم زرد ملیجه (شهرناز)

دانلود چهارمضراب نوا از آلبوم بداهه نوازی استاد پایور

کتاب دستور سنتور همان طور که ذکر گردید پایه گذار صدای ساز و مضراب نوازنده است که مهم ترین متد برای کار یک نوازنده برای شروع می باشد که بر خلاف تصور عده ای که فکر می کنند از لحاظ تدریس و فراگیری ساده می باشد، درست بالعکس از همه مشکل تر و مهم تر است. زیرا اساس صحیح نوازندگی در آموزش و فراگیری، همین کتاب است. زیرا تمام مطالب آن حساب شده و منطبق با متدهای آموزشی است و اگر درست آموزش داده شود، نوازنده بعد از اتمام این کتاب باید به راحتی دوره های بعد را پشت سر بگذارد. به همین دلیل استاد فقید ابوالحسن صبا که خود با مضراب ها و تکنیک های سنتور کاملا آشنا بوده اند، وجود این کتاب را لازم و تأیید و آموزش آن را واقعا ضروری می دانسته اند. به همین دلیل به جرأت می توان گفت که نود و هشت درصد نوازندگان این ساز شاگرد مستقیم یا غیر مستقیم ایشان هستند، زیرا با متد ایشان شروع به آموزش کرده و با صدای ساز ایشان با موسیقی مأنوس شده اند.

آثار استاد پایور دارای ملودی های بسیار زیبا و کاملا مرتبط با یکدیگرند و در عین حال امکان حذف یک یا چند جمله از ملودی را توسط یک متخصص دارد و ارتباط خود را از دست نمی دهند و این حکایت از ذوق بسیار وافر و تسلط ایشان به ردیف های موسیقی ایرانی دارد. ملودی ها و آثاری که با گذشت زمان، به هیچ عنوان تازگی و تکنیک بالای خود را از دست نمی دهند، گویی که برای زمان حال و آینده خلق شده اند. قطعاتی که کاملا منطبق با اصول آهنگسازی و در عین حال زیبایی شناسی در موسیقی است و این خصیصه  را به راحتی در قطعات دستور سنتور نیز می توان به وضوح ملاحظه نمود و یک منبع مهم تحقیق برای علاقه مندان به این امر می باشد. این ویژگی ها در آثار دیگران کمتر به چشم آمده و همین خصوصیات باعث می شوند که کار یک استاد متمایز از دیگران باشد.

این ویژگی ها در گروه نوازی ایشان مشهود است. امروزه گروه های بسیاری به وجود آمده اند که همگی هم قابل تقدیرند، ولی با شنیدن آثار آنان نمی توان تشخیص داد که قطعه موسیقایی به وسیله کدام گروه اجرا شده است. اما درمورد گروه ایشان این امر به وضوح مشخص است، اثری که توسط گروه ایشان به اجرا درآمده بلافاصله قابل تشخیص است. آن هم به دلیل سبک آهنگسازی و صدای گروهی و اجرایی ایشان می باشد. در خاتمه گو اینکه گفتنی بسیار است، اما از خداوند شفای ایشان را خواهانیم زیرا وجود این گونه استادان مسلط به کار و متخصص و پرکار، موجب بالندگی جامعه هنری ماست. به امید آن روز ».     

 دانلود پیش درآمد افشاری با اجرای سنتور سعید ثابت و ضرب محمد اسماعیلی از آلبوم پیش درآمد و رنگ های استاد پایور 

منبع: مجله هنر موسیقی،1382، شماره 42، ویژه نوروز 82، صفحه 37

مطالب مرتبط:

استاد پایور از زبان شاگردان

معرفی شاگردان استاد پایور

آلبوم پیش درآمد و رنگ استاد پایور رونمایی شد

شرح مراسم رونمایی آلبوم پیش درآمد و رنگ و یادبود استاد

رنگ شهرآشوب (قسمت دوم) 

 

/ 7 نظر / 357 بازدید
آرمین میرمعصومی

در تکمیل صحبت های شما به فستیوال سنتور تهران اشاره می کنم که از همه استاید سنتور دعوت شده بود و استاد پایور بهترین شاگردش جناب ثابت را به همراه استاد اسماعیلی فرستاده بودند که الحق نشان داد مکتب سنتور نوازی پایور چیست

حسین

سلام.ببخشید من اثار تصویری استاد رو از کجا تهیه کنم؟ایا استاد البومهایی دارن که هنوز منتشر نشده باشه؟مثلا ردیف نوازی.

حسین

سلام ببشید جواب سوال ما رو میدی؟

حسین

خیلی ممنون از پاسختون.جدی میگم ساز استاد پایور ربانی هستش و هر کسی نمیتونه باهاش انس پیدا کنه.من اونقد عاشق استاد هستم که حدود 30 البوم ام پی تری از ایشون دارم و واقعا با ساز استاد پایور زندگی میکنم.من شهرستانی هستم.لرستان زندگی میکنم چن روز پیش خرم آباد رو زدم زیر پا البوم تصویری استاد پایور رو نداشتن.ممنون که ادرس تهیه رو دادین.اومدم تهران حتما میگیرم.البته چن تا البوم تصویری از استاد دارم اجرای برلین همراه با استاد طهماسبی و اقای رحمت الله بدیعی و چن تا اجرا با استاد اسماعیلی.من هنرمند نیستم اما هنرشناسم.شهرمون امکانات هنرمند شدن رو نداره. تک بیت از خودم تقدیم به روح استاد پایور: برخیز و در این بزمگه نوایی ساز کن/تن افسردگان را گویای راز کن حس شاعریم گل کنه یه شعر خوب برا استاد میگم.

محمد حسین

سلام وب پر محتوایی دارید به ما هم سری بزنید زیرا من نوازنده سنتور هستم

عرفان

با سلام؛ از حسن نیت وتلاش شما عزیز سپاسگزارم،چرا مسئولین موسیقی وصدا وسیما از این قطعات موسیقی اصیل ایران جهت جذب جوانان مشتاق موسیقی استفاده نمیکنند مصداق:وانچه خود داشت زبیگانه تمنا میکرد.ممنون

damanpak

سلام وقت شمابخیر،انشاالله درجهت زنده نگه داشتن یاداین استادبی بدیل موفق باشید،