اجرای تصویری استاد پایور در دستگاه شور

در این یادداشت، بخشی تصویری از اجرای بی نظیر سنتورنوازی استاد فرامرز پایور را که در دستگاه شور و با همراهی تنبک آقای محمود فرهمند می باشد، تقدیم علاقه مندان می کنم. کنسرت توسط گروه پایور و به احتمال زیاد در اوایل دهه 70 اجرا شده و در بخشی از برنامه، استاد پایور چهارمضراب شور را با همراهی تنبک اجرا نموده اند که بسی شنیدنی است.

دانلود اجرای تصویری چهارمضراب شور، سنتور استاد پایور و ضرب استاد محمود فرهمند

نوازندگان ارکستر تا حدی که بنده در تصویر قادر به شناسایی بودم عبارتند از:

اساتید: فرامرز پایور سنتور، هوشنگ ظریف تار، حسن ناهید نی، محمود فرهمند تنبک، سعید ثابت سنتور بم، مهرداد دلنوازی بم تار و...

خواننده: علی رستمیان

اجرا: دستگاه شور

 

 

 

توضیحات:

1. چهارمضراب شور اجرا شده توسط استاد پایور در این برنامه، قبلا در هیچ یک از کتاب های آموزشی ایشان به چاپ نرسیده. متر قطعه، میزان 6/16 می باشد و نمونه دیگری از این چهارمضراب با همین پایه ضربی قبلا در ادامه قطعه پژواک (چهارمضراب شور با متر میزان لنگ) اجرا شده و در آلبوم های قبلی استاد منتشر شده است (با همراهی ضرب محمد اسماعیلی). جالب اینکه فقط پایه چهارمضراب در این دو اجرا یکسان است و ملودی قطعه جز دو سه جمله، کاملا از اجرای گذشته آن که در آلبوم صوتی (چهارمضراب های استاد پایور) منتشر شده، مجزا می باشد. در این اجرای تصویری که مدت زمان آن هم طولانی تر از نمونه دیگر آن در آلبوم صوتی است، کاملا خلق بدیعی از یک چهارمضراب و ملودی هایی کاملا متنوع و مجزا نسبت به اجراهای قبلی استاد را می شنوید.

2. مایلم بر قدرت ملودی پردازی استاد پایور تأکید کنم که گویا در مورد استاد پایور این استعداد پایان ناپذیر بود و هرچه قطعه ادامه پیدا می کند، باز احساس نمی شود که ملودی ها سبک شده یا به بن بست و یا ورطه تکرار مکررات رسیده! مانند شاعری که دیوان سروده هایش چنان سترگ است که با هر موضوعی که انتخاب کنند، ابیاتش پایان ناپذیرند... نکته دیگر غنای این ملودی ها و جملات و انسجام ها مخصوصا در قطعات ضربی است که به وفور مورد استفاده و تقلید دیگر آهنگسازان و نوازندگان سنتور قرار گرفته و خواهد گرفت. دوستانی که قطعات دیگر آهنگسازان سنتور را نیز شنیده و یا اجرا کرده اند، با دیدن و شنیدن این چهارمضراب و دقت در آن، قطعا متوجه این امر خواهند شد.   

3. اجرای استاد پایور مانند همیشه تمیز و دارای اصالت بیانی است؛ با وجود سرعت در اجرا، هیچ جمله ای نامفهوم یا به اصطلاح کثیف شنیده نمی شود. موزیکالیته صحیح در اجرای ایشان، دنبال کردن ملودی را برای شنونده سهل و بی دغدغه نموده.

4. شایسته است در این اجرا از جای خالی استاد محمد اسماعیلی یاد کنیم که گویی سازشان با ساز استاد پایور عجین بود. هرچند هنرمند گرامی، آقای فرهمند نیز به زیبایی و دقت بسیار استاد را همراهی نمودند، اما گویی ضرب استاد اسماعیلی به واسطه سالیان سال نوازندگی و همکاری با ساز پایور و وجوه اشتراک با سبک استاد تهرانی، با ساز ایشان روحی یگانه یافته بود. همانطور که سخن ساز حسین تهرانی، سخن دل سنتور پایور بود...

5. نکته ای مربوط به آداب اجرای صحنه ای استاد پایور که لازم دیدم آن را عنوان کرده و توجه نوازندگان محترم را بدان جلب نمایم؛

تربیت شدگان مکتب استاد پایور، به خوبی آگاهند که یکی از اصول مکتب استاد این بود که بعد از اینکه شاگرد تا حدی پیشرفت می کرد که به قطعات ضربی و چهار مضراب ها می رسید، کم کم معلم بایستی در کلاس قطعات را با تمبک با وی همراهی می کرد، تا ضمن رعایت ریتم صحیح و تسلط اجرایی توسط شاگرد، وی همنوازی با یک ساز ضربی را نیز بیاموزد. در مکتب استاد پایور به رسم استاد به ما آموختند که هرگاه قطعه ضربی تمام بشود، ولو در کلاس و موقع درس پس دادن به معلم، قبل از هر سخن یا ادامه نوازندگی، باید از نوازنده تمبک که شما را همراهی کرده تشکر کنید. دفعات اول احتمالا شاگرد فراموش می کرد و با تذکر جدی معلم روبه رو می شد تا اینکه به زودی این امر به شکل یک عادت پسندیده در می آمد. استاد پایور همواره بر موازین اخلاقی و آداب صحنه و اصول اجرایی شاگردان و پیروان مکتب خود اهمیت فراوان می دادند و این امر سبب تمایز پرورش یافتگان مکتب استاد پایور شده و باز اذعان می کنم که اگر اصول اخلاقی که پایور بر آنها تأکید داشت را همگان رعایت می کردند، هنرمندان بسیار شایسته تر و موسیقی اخلاقمندتری می داشتیم. در پایان همین اجرای تصویری استاد، اگر دقت نمایید، استاد پایور با وجود حضور روی صحنه، بلافاصله در خاتمه بخش ضربی اجرای خود، با اشاره و کلام از نوازنده تمبک که در فاصله نسبتا دوری از ایشان هم نشسته، تشکر می کنند و کار خود را ادامه می دهند...و بازهم می بینیم که پایور ابتدا و در عمل، خودش به اصول اخلاقی اش پایبند بود و سپس به دیگران نیز می آموخت...

به امید اینکه کلاس های موسیقی، در درجه اول محل تلمذ اخلاق، معنویات و روح هنر باشد و سپس محل آموزش جسم هنر... 

 

مطالب مرتبط:

1. صفحه آثار تصویری استاد پایور

/ 9 نظر / 78 بازدید
محسن

درود برشما سرکار خانوم احمدیان سپاس بیکران از این گزینش ناب یگانه ی مهرافرین استاد پایور را قرین رحمت خویش نماید ارزوی طول عمر با عزت همراه باسلامتی برای هنرمندانی که در این اثر ناب که مربوط به دوران طلایی موسیقی سرزمین مادری است را از درگاه یگانه ی دادار خواهانم همواره سلامت وپویا وشادمان باشید

اميد

درود به شما--خانم احمديان تلاش ارزشمند و باكيفيتي دارين--واقعا به اينهمه عشقي كه به استاد دارين تبريك ميگم--حتما دانلود خواهم كرد ولذت خواهم برد--خسته نباشين--شاد و پيروز باشين

اميد

درود به شما--نميدونم شايد خودتون تا حالا ديده باشين اين كدهارو--اما اگه نديده باشين تا حالا--اين لينك تمامي كدهاي پيشواز استاد پايور هست--براي پيشواز گوشي--تمامي كدها در: http://rbtt.persianblog.ir/post/126/

حسین

این اثر هم مانند همه ی آثار استاد پایور بسیار زیبا و بی نظیر می باشد.سپاس از توضیحات شما درباره ی این قطعه ی تصویری.

پریسا

درود بر شما وبلاگ بسیار جامع و خوبی دارید. برای حقیر که از سرسپردگان نوای ایرانی هستم و به خصوص از دلدادگان آوای سنتور و مضراب خداگونه ی استاد پایور،باعث مسرت است. ما هم وبلاگ کوچک اما عشق بزرگی داریم.به ما هم سربزنید...

مسعود جمالی

سرکار خانم احمدیان: با سلام و خسته نباشید. ضمن آنکه تمامی نظرات شما کاملا بجا و درست میباشد، توجه به این نکته نیز ضروریست که استاد بزرگ مرحوم پایور تنها نوازنده ای بودند که از ابتدا تا انتهای چهار مضراب به "پایه" آن وفادار بودند. بدیهیست بسط ملودی بر روی یک پایه مشخص کار بسیار دشواریست که تنها از عهده توازنده ای بر میاید که مسئله تکنیک ساز برای او کاملا حل شده باشد. تمامی چهار مضرابهای ایشان دارای این ویژگی منحصر بفرد می باشد که تمامی ملودیها بر مبنای پایه افریده میشود و شکل گرفته است. موید باشید.

صبا

بسیار زیبا بود و تشکر از شما به خاطر توضیحات زیبایتان

ریحانه باقری

سلام خیلی ممنون چهار مضراب خیلی خیلی قشنگی بود واقعا ممنونم [گل]

مصطفی

سلام خدا رو شکر که کسانی مثل شما هستند که قدر این اساتید رو بدونن و براشون پاسداشت و گرامیداشتی برقرار کنن اینا حاصل یک فرهنگن به آسانی به دست ما نرسیده که آسون از دست بدیم