سالروز میلاد استاد صبا و مصاحبه ای با استاد پایور_قسمت دوم

استاد صبا شاگردان بی نظیری مثل استادان تجویدی، حبیب الله بدیعی، همایون خرم، رحمت الله بدیعی و ... تربیت کرد. او مثل استادش میرزاعبدالله هرچه داشت در اختیار شاگردان می گذاشت. استاد حسن کسایی هم مدتی از محضر استاد صبا استفاده کرد.

از میان شاگردان کدام ها روش استاد صبا را ادامه دادند؟

تنها کسی که روش استاد را به نحو احسن ادامه داد، رحمت الله بدیعی است. او کتاب های استاد را روی نوار ضبط کرده که انشاالله به زودی در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد.

بزرگترین چهره های موسیقی موسیقی امروز ما از جمله خود شما، شاگردان صبا هستند. چرا؟ مگر او چگونه معلمی بود؟

او خیلی روی شاگردان حساس بود و طرز تعلیم دادن را به خوبی می دانست. خیلی با حوصله بود. بزرگانی چون زنده یاداستاد حبیب الله بدیعی، استاد خرم، استاد تجویدی و تعداد زیاد دیگری که معروفیت ندارند، زمانی شاگردی می کردند که او فقط سه کتاب نوشته بود. صبا با دقت فراوان در یک اتاق کار کوچک هرچه داشت به آنها می آموخت. اگر دست نوشته های او را با هم مقایسه کنید، در می یابید که همه را مثل هم ننوشته زیرا او شاگردان خود را به خوبی می شناخت. برای بدیعی یک جور، برای تجویدی طور دیگر و ...

آنها که اهل فن هستند می فهمند که من چه می گویم و یک هنرمند چقدر باید پرمایه و دقیق باشد که پی به اختلاف جزئی میان شاگردان ببرد. زمانی که مؤسسات بی لیاقت و رادیو از وجودش استفاده نمی کردند او بی کار نبود، در منزلش به شاگردان تعلیم می داد.

خانم صبا می گفت « همسرم تا آخرین لحظه زندگی شاگرد داشت» این عشق استاد به تعلیم را چگونه تعبیر می کنید؟

او عاشق بود و عارف. دلش می خواست هرچه در دل و ذهن دارد به دیگران بیاموزد، مثل میرزاعبدالله. استاد صبا خیلی مهربان بود. روز پنج شنبه خانم آذر عظیما که بعدها همسر استاد حنانه شد، سرکلاس ما بود با هم تمرین کردیم. قرار بود که شنبه در رادیو این برنامه را ضبط کنیم که متأسفانه همان شب صبا مرد.

استاد صبا سر در دستان شما جان به حق تسلیم کرد. شما که تا آخرین لحظه با او بودید آیا احساس نکردید که در واپسین لحظات از راهی که رفته پشیمان شده ( با توجه به آن همه بی مهری و بی عدالتی که بر او روا شد) ؟

اصلا. به هیچ وجه. او به من گفت دعا کن حالم خوب شود تا آنچه در فکر دارم به نت بنویسم تا در اختیار مردم قرار بدهم. ببینید استاد زمانی این حرف را می زد که واقعا بیمار بود و دچار ضعف جسمانی بود، ولی روحش آن قدر بزرگ بود که می خواست بعد از به دست آوردن سلامتی بازهم این راه را دنبال کند.

منبع مصاحبه: کتاب زمزمه های پایدار با بزرگان شعر و موسیقی، به کوشش فروغ بهمن پور، صفحه 370، نشر به دید، تهران 1378

توضیحات:

1. چنانکه ملاحظه فرمودید، در این مصاحبه استاد پایور بیش از همه بر اهمیت و ویژگی منحصر به فرد استاد صبا در امر تدریس و تعلیم موسیقی اشاره نموده اند که این امر متأسفانه امروزه جزء نادرترین ویژگی های تدریس بین مدرسان موسیقی به شمار می آید. این نکته یعنی در درجه اول تعهد کاری نسبت به آموزش شاگرد به بهترین نحو و در درجه دوم بررسی دقیق و ریزبینانه نحوه آموزش و طراحی متد مناسب و مدون علمی متناسب با ویژگی ها، استعداد و توانایی فراگیری شاگرد، اساسی ترین نکاتی است که با تحقیق و الگو برداری از شیوه موفق تدریس استاد صبا می توان آموخت. لازم به ذکر است که در آن زمان و با توجه به مشکلات فراوان آموزش مکتوب موسیقی و امکانات محدود انتشار آثار و تربیت شاگردان، ایشان هرگز از این امر غفلت نورزیدند و با نبوغ بسیار بالای خود به نظر حقیر، موفق ترین و بزرگترین مکتب آموزشی موسیقی ایرانی را بنا نهادند که بعدها کمال آن را در مکتب آموزشی جدی و سازمان دهی شده  استاد پایور، با تکیه بر اصول مکتب صبا شاهدیم. با ذکر این نکته، رعایت چنین چارچوب و پیشبرد و اشاعه استاندارهای آن برای ما در این دوران که از نظر وسایل ارتباط، نشر، ضبط و آموزش در بلندای پیشرفت و رفاه قرار داریم، جزء وظایف بسیار واجب و مهم است.

2. استاد پایور تأکید فراوانی بر حفظ اصل قطعات و ردیف موسیقی از طریق نت داشتند و برای مقصود خود تمثیل و دلایل علمی کافی و قانع کننده ای آورده اند که نشان دهنده تفکر باز و هدف ایشان جهت اشاعه و ماندگاری موسیقی اصیل ما حتا در آینده دور می باشد. تنها تکیه کردن به آموزش موسیقی به طور شفاهی، حاصلی جز عقب ماندگی موسیقی ما و ازدست رفتن حتا آنچه اکنون در دست داریم و نیز محصور کردن موسیقی مان در جزیره ای متروک و دور از تمام دنیای در حال پیشرفت علمی و فرهنگی نخواهد داشت. البته آموزش شفاهی بداهه و ریزه کاری هایی که در نت نمی توان ثبت کرد، مسئله ای حائز اهمیت است که در سخنان ایشان نیز به خوبی بدان اشاره شده و صد البته با نت کردن موسیقی و آموزش مکتوب، هیچ گونه مغایرتی ندارد.

3. آخرین سوالی که در این مصاحبه از استاد پرسیده شده، به نظر بنده از تأثیرگذارترین حقایقی است که تاکنون درمورد استاد صبا نقل شده و چه فراوان درسها و کمالاتی که روح بزرگوار و سخاوتمند ایشان برای آموختن دارد. حال که این مصاحبه را خواندیم، هردوی این بزرگواران به سرای باقی شتافته اند. نگاهی به زندگانی پربار استاد پایور بیندازیم و به واقع بدانیم که ایشان به عنوان شاگرد شایسته صبا آن استاد بی همتای موسیقی ایران، چه نیک آن همه بزرگواری و فداکاری داشتن برای موسیقی و شاگرد و ملت فرهنگ دوست را حتا تا آخرین نفسش آموخت و به حق پیرو بزرگواری استاد خویش صبا گشت. عشق این شاگرد به استاد عزیزش ستودنی است.

 همانا پایور به معنای واقعی شاگرد و به حق استاد بود...

مطالب مرتبط:

سالروز میلاد استاد صبا و مصاحبه ای با استاد پایور_قسمت اول

/ 6 نظر / 64 بازدید
سعید مستفیضی

هنرمند بزرگوار خانم احمدیان سلام ممنون از ابراز لطف حضرتعالی . استاد بزرگ جناب پایور هم دغدغه خودشان را گفته اند و هم اصل موضوع که نوت همه چیز موسیقی ایران نیست . تشکر از زحمات شما و مطالب خوب شما . پایدار باشید/

کسری وحیدی(آواز ایرانی)

سلام بر شما دوست عزیز چه زیبا در مورد جناب پایور بزرگ نوشته اید پدر سالها قبل چندین جلسه افتخار حضور در کلاس جناب پایور را داشتند.بعدها خود در شهرستان مدرس سنتور شدند ولی بدلیل بی مهری ها و حرکات زشت سازمان اماکن وقت، قید تدریس را زدند. خوشحال میشم تا با شما تبادل لینک داشته باشم. اگر مایل هستید مرا با نام آواز ایرانی لینک کرده و خبر دهید تا من نیز شما را لینک کنم[گل]

نفس

█████████████████████████████ █┼┼┼┼┼┼┼┼▄██▄┼┼┼▄██▄┼┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼██████┼██████┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼█████████████┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼█████████████┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼┼███████████┼┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼┼┼█████████┼┼┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼█████┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼███┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼█┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼█ █┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼┼█ █████████████████████████████ سلام عزیزم پیش ما هم بیا نظر یادت نره

حسین پور

با سلام و درود.چند وقتیست از مطالب زیبا و خوبتان خبری نیست.منتظر کارهای شما هستیم.وبلاگ بنده حقیر نیز با مطالب جدید به روز میباشد.منتظر حضور گرمتان[گل][گل]

حسین

سلام.وبلاگ زیبایی دارین.میتونید البوم بداهه نوازی استاد پایور در نوا و راست پنجگاه رو واسه دانلود بذارین.خیلی ممنون میشم اگه بزارین

امید

نه تلویزیون نه روزنامه ها-هیچکدوم به این هنرمندان نمی پردازن-من هر روز جام جم میخونم-گه گاهی از موسیقی مینویسه اما از کیا؟ این سری از لوریس چکناواریان نوشت-سری قبل از مجید انتظامی-خوب اینا استادن-اما چرا از پرویز یاحقی کبیر نمینوسند؟از بدیعی از همین استاد عزیز پایور-از خوانندگان بزرگ مثل جاودانه صدا داریوش رفیعی-از بدیع زاده-قوامی-یک بار نشنیدم تلویزیون اسم اینارو بیاره-ناراحتم از دست صدا سیما-این سید عزت الله ضرغامی نکبت که مثل کرم افتاده به جون رسانه-