سالروز میلاد استاد صبا و مصاحبه ای با استاد پایور _قسمت اول

اگر آثار به جا مانده و نوارهای خصوصی استاد را خوب مطالعه کنید، درمی یابید که او به طور شایسته و کاملی موسیقی اصیل را روی یک ساز فرنگی به اسم ویولن پیاده کرد.

دیگر اینکه او ابتکاراتبی در آرشه کشی و نوازندگی ویولن داشته، مثل آثار جاودانه اش «رقص چوپی، چهارمضراب ها، رنگ ها و قطعات دیگر». او مقداری ضرب و سنتور هم کار کرده و همکاری مفیدی با استاد حبیب سماعی داشته است. البته برخی به غلط می پندارند که استاد، شاگرد سماعی بود. این طور نیست. ولی این نکته را نمی توان انکار کرد که استاد صبا از مجالست و همکاری با استاد سماعی بهره های فراوانی برده است. با استفاده از تکنیک استاد سماعی، مطالعه تجربه و نوازندگی خودش روی سازهای مختلف، ردیف خاصی برای سنتور تهیه کرد. او با مشقت فراوان این ردیف را تهیه کرد. زمانی که او دست به این اقدام زد، سنتور ساز کم اهمیتی بود و مردم اصلا به ردیف اهمیتی نمی دادند و این نشان می دهد که استاد صبا چقدر دوراندیش بوده است. 

کتاب هایی که برای سنتور نوشتند چه ویژگی هایی دارد؟

این کتاب ها دارای سه ویژگی خاص است:

1. تکنیک صحیح سنتور در آن رعایت شده است.

2. ردیف موسیقی اصیل ایرانی در آن وجود دارد.

3. به نت یا موسیقی علمی نوشته شده است.

هنرجویی که از این کتاب ها استفاده می کند سه مرحله از موسیقی را می آموزد، یعنی هم نت خوانی را فرامی گیرد و با موسیقی علمی آشنا می شود، تکنیک صحیح سنتور را می آموزد و هم ردیف های اصیل موسیقی را فرا می گیرد. البته ما نوازندگان بزرگی داشتیم که چون خط نت بلد نبودند، الفبای موسیقی را به فارسی می نوشتند، نکات مهم رعایت نمی شد. بیش از 40 سال از نوشتن آن کتاب ها می گذرد، این کتاب ها سال ها تدریس شده و هنوز کتاب بهتری نیامده است. البته کتابی که من نوشته ام، در دنباله آن بوده و مقداری از کسری هایش جبران شده است. اساس کار همان کتاب های صباست که باید مبنای آثار تازه و ردیف های دیگر نسل جوان قرار گیرد.

از تألیفات دیگر استاد بگویید.

استاد صبا، کتاب هایی برای سه تار و سازهای دیگر نوشته اند. کتاب سه تار فقط در دستگاه همایون و ماهور است. متأسفانه عمر کوتاهشان اجازه نداد که مطالب را تمام کنند. کتاب دیگری برای آواز نوشتند که آن هم به چاپ نرسیده، خلاصه مطالب پراکنده زیاد نوشته اند که باید جمع آوری و منتشر شود. درمورد ویولن نمی توانیم صحبت کنیم زیرا اساس کار ویولن را فقط ایشان نوشته اند. البته استاد تجویدی هم مطالب جالبی نوشته اند که باز هم بر اساس کتاب های استاد صباست. ناگفته نماند کسانی که ویولن می زدند، می گفتند که استاد ویولن را بهتر از سه تار می زند و کسانی هم که سه تار می زدند، معتقد بودند که سه تارش بهتر است. این مهارت و قدرت استاد را نشان می دهد. مرحوم استاد برومند می فرمود: « وقتی صبا و درویش خان در یک اتاق بودند، ما نمی فهمیدیم که این صباست یا درویش خان که ساز می زند».

متأسفانه عمر استاد اجازه نداد که آنچه در محفوضات و خاطر داشت، در اختیار جامعه ما قرار دهند.

 

ادامه دارد...

مطالب مرتبط:

شب یلدا به یاد صبا

عشق پایور به استاد

گذری بر خانه پدری موسیقی ایرانی

خاطره اولین دیدار با پایور جوان (استاد کسایی)

 

/ 7 نظر / 15 بازدید
افراسیاب

درود به شما و یاد این اسطوره های تکرار نشدنی تاریخ موسیقی ایران زمین جاوید باد سپاسگزارم از شما

mohamad

merc az matlabe khoobetoon

مریم

خیلی جالب و آموزنده بود. ممنونم از اینکه از اساتید جاوید موسیقی مان به شایستگی یاد میکنید. روح این بزرگوار شاد باد[گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل]

آرمین میرمعصومی

ممنون خانم احمدیان عزیز مثل همیشه جالب و خاطره انگیز بود

وحيد

فرامرز پايور يكي از اسطوره هاي موسيقي اصيل ماست كه براستي آنچه او بود قدرش را ندانستيم.

محمد امین توتونچیان

با سلام خواستم سال نو را خدمتتان تبریک بگویم. امیدوارم سالی پر از موفقیت در تمامی عرصه ها به ویژه موسیقی برایتان باشد. ایام خوش بدرود

داود پاشایی

عرض سلام و ارادت دارم خدمت شما و تمام دوستداران موسیقی اصیل ایران اول از همه تشکر ویژه دارم از مدیر سایت که زحمت کشیدن این مطالب کم نظیر رو در مورد استاد گذاشتن و دوم اینکه نظر خودمو بگم که افسوس می خورم برای این همه جوونهایی که دانسته یا نداسته از این گنجینه بی بدیل موسیقی ایرانی جدا شدن و رو به آهنگهای واقعا بی محتوا و به اصطلاحی مبتذل آوردن و افسوس که هر روز تعداد این افراد بیشتر میشه .موسیقی مارو هیچ تمدن و مملکتی نداره من پزشک هستم و نزدیک یه سال سنتور کار کردم و الان متاسفانه وقت کم میارم و نمی تونم دوباره ادامه بدم اما استاد پایور رو و خصوصا شخصیت بی غرورش رو خیلی دوست دارم مرسی